Chầu Đệ Tam Thoải Phủ

Chầu Đệ Tam Thoải Phủ là vị Chầu Bà thứ ba trong hàng Tứ Phủ Thánh Chầu, sau Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn, trước Chầu Đệ Tứ Khâm Sai. Bà là người hầu cận Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ.

Tương truyền, Chầu Đệ Tam là Thủy Tinh Tiên Nữ, con vua Thủy Tề dưới Long Cung. Chầu thường được tôn xưng là Lân Nữ Công Chúa, nhận quyền quản cai coi giữ các tiên nữ chốn Thủy Phủ. Lại có sự tích nói rằng, bà là con gái của Lạc Long Quân, danh hiệu Thủy Tinh Động Đình Ngọc Nữ Tam Giang Công Chúa. Nhưng truyền thuyết này không được lưu truyền rộng rãi mà thực tế thì người ta vẫn công nhận sự tích Chầu Đệ Tam là con Vua Long Vương Bát Hải Động Đình hơn. Ngoài ra, nhiều vùng còn quan niệm rằng Chầu Đệ Tam là hóa thân của Mẫu Đệ Tam. Tuy nhiên cách hiểu này được cho là không có căn cứ và Chầu Đệ Tam với Mẫu Đệ Tam không phải cùng một vị.

+ Ngày 18/4: Tiệc Chầu Bà Đệ Tam Thoải Phủ

Nghi thức hầu Chầu Tam
Chầu Đệ Tam ít khi giáng đồng, cũng vì sự nhầm lẫn cho rằng Chầu là hóa thân của Mẫu Thoải. vốn gắn với sự tích buồn nên mọi người thường kiêng hầu Chầu Tam. Đặc biệt là trong các dịp tiệc mừng vui, lễ Thượng Nguyên, hoặc đại đàn mở phủ.
Khi ngự về, Chầu mặc áo màu trắng, cầm quạt khai quang (Có một số Thanh đồng hầu Chầu Tam thương chỉ vái hương rồi sa giá).
Chầu hay ngự về khi ng hầu bắc ghế hầu thánh trong hàng Tứ phủ ở các ngôi đền thờ các vị thánh Thoải Phủ, hoặc tại chính đền thờ Mẫu Thoải.

Bản văn Chầu Đệ Tam

Bản 1
Xuân qua ba tiết tháng hè
Thu rồi đông đến mây che thanh nhàn
Mừng giầu mừng thịnh mừng sang
Phú lại mừng quý quan sang mừng giầu
Làm tôi Chầu độ sống lâu
Phơ phơ tóc bạc trên đầu bằng bông
Trứng rồng lại nở ra rồng
Hạt thông lại nẩy chồi thông rườm rà
Bốn phương phẳng lặng can qua
Dân an quốc thái xướng ca chơi bời
Quân thần phải đạo chúa tôi
Trên thuận lòng trời dưới thuận lòng dân
Hội đồng ba phủ nghiêm quân
Đệ tam chầu thoải thanh tân hay là
Tóc mây rẽ mái mượt mà
Lưng ong mắt phượng da ngà điểm trang
Tay đàn tang tính tình tang
Miệng cười hoa nở ai đang hầu Chầu
Muôn dân thiên hạ cúi đầu
Quyền Chầu cai quản bộ hầu nàng tiên
Rong chơi cửa phủ cửa đền
Vâng lệnh Mẫu truyền giáng phúc trừ tai
Ơn trên tiếp lộc ban tài
Độ cho già trẻ gái trai yên lành
Khi vui trống phách rập rình
Đỉnh đang thơ phú tính tình giao ca
Thơ thơ phú phú ngâm nga
Cung năm dịp bẩy cung ba dịp mười
Thơ dâng đã bốn câu rồi
Lạy bà bảo hộ tiểu tôi an lành
Chậu nước trong xin bà tẩy điện
Vuông nhiều điều còn vẹn liêm phong
Xin bà đại xá cho đồng
Kẻo còn nhầm lỗi kẻo còn dại ngây
Chúa tiên khéo miệng khéo tay
Miệng thời tấu đối tay may vóc rồng
Xách đầy theo Mẫu vô cung
Dệt tấm vóc rồng tiến đức vua cha
Lộc tài Chầu mới ban ra
Bổng lộc cho lắm lại nhiều hơn xưa
Đồng con hương khói phụng thờ
Ba mươi mồng một mười tư hôm rằm
Chữ rằng Thánh giáng lưu ân
Chầu bà ban lộc thiên xuân thọ trường

Bản 2
Tiểu tôi rung trống quỳ tâu
Tâu qua Thuỷ Phủ trước sau trình bày
Thỉnh mời Chầu Thoải thiêng thay
Hành vân giá vũ ngự rầy gió mưa
Kéo mây dâng nước mịt mờ
Vua Cha phán hỏi đền thờ nơi nao
Việc làm phảng phất chiêm bao
Vi nam vi nữ trần nào ai hay
Bệnh nhân lòng dạ vơi đầy
Cơm ăn chẳng được nước rày cầm hơi
Thuốc vào lại hãm mồ hôi
Xem trong chứng bệnh ấy thời khó thông
Ngày đêm lo sợ hãi hùng
Khâm sai bà đã ứng trong bao giờ
Bệnh làm như thể lửa hơ
Tứ chi quyết lãnh trói gò chân tay
Bệnh làm đêm nặng hơn ngày
Thuốc thang chẳng đỡ hao gầy hình dong
Phải mau thỉnh bóng mời đồng
Kiều lên xem xét gia trung thế nào
Hay là cô tổ nhập vào
Dưới toà Thuỷ Phủ quan cao Động Đình
Tín chủ con sửa lễ tâm thành
Vua Cha giáng ngự uy hành mới hay
Mời Bà khâm sai về đây
Trần gian sớ điệp kêu rầy làm sao
Khâm sai thời đó tâu vào
Tâu qua Thuỷ Phủ quan cao trình bày
Khâm sai Thoải Phủ thiêng thay
Mẫu cắt Bà rày giữ bệnh trần gian
Thánh Chầu chưa có lễ ban
Khéo mời khéo luyện khéo van mới về
Trông ơn đại đức đan trì
Trần gian bất đáng để thời Bà coi
Khéo kêu Bà độ cho người
Rút bệnh về thuỷ lên chơi thạch bàn
Thấy người phù thuỷ dương gian
Tay cầm búa sắt roi son khảo trừ
Phán rằng lễ ấy cho hư
Khuyên mời chẳng có khảo trừ vào ai
Khâm sai giận chẳng chả nhời
Người lại vì người tiên lại vì tiên
Chớ nghe thầy bói càn xiên
Nơi khấn chẳng khấn khấn liền nơi đâu
Bấy giờ đệ tử kêu cầu
Xin Bà nghĩ lại trước sau thương đồng
Bà lại hoá phép thần thông
Tiếp lộc cho đồng cứu trợ bệnh nhân
Chữ rằng Thánh giáng lưu ân
Thánh Bà lưu phúc thiên xuân thọ trường

Sưu Tầm